Birgül U.BayoğluGelişimSöyleşi

Çocukluk Döneminde Cinsel Kimlik Gelişimi Nasıl Desteklenir?

cad3e5d0-b01e-4537-942a-c508792ead82

Moi Çocuk: Çocukların cinsel kimlik ile ilgili merakları kaç yaşta artmaya başlar?

Birgül Ural Bayoğlu: Çocuklar 1,5-2 yaşla birlikte bedenlerinin farkına varmaya başlarlar.

Tuvalet alışkanlığı ile birlikte giden bu süreç  aynı zamanda cinsel kimliklerini de keşfetmeye çalıştıkları dönemdir.

Konuşma yetileri geliştikçe artan bilişsel düzeyle birlikte ben nasıl doğdum, nasıl karnına girdim vb sorularla meraklarını gösterirler.

3-6 yaş arasında sosyalleşme süreci de kız ve erkek cinsiyetleri ile ilgili bilgilerini ve meraklarını da artırır.

Moi Çocuk: Çocukların cinsel organları ile ilgili merakları nasıl yönetilmeli?

Birgül Ural Bayoğlu: Çocuklar kendi bedenlerini merak ederler, doğal bir gelişim sürecidir bu. Özellikle bezden kurtulma yaşantısında odak bölge cinsel organlar olunca hem biyolojik hem çevresel uyaranlar tetikleyici rol oynar.

Gelişim dönemi olarak da Freud’un Fallik Dönem olarak tanımladığı 3-6 yaş,  hem cinsel organların hem cinsel kimliğin araştırıldığı, keşfedildiği dönemdir. Doğal gelişen sorular ve meraklar doğru bilgilendirme ile desteklenmeli, ayıp, kapat, utanç gibi kavramlarla çocuğa yanlış düşündüğü mesajı verilmemelidir. Anne babanın doğal yaşantısı (tuvalete gitme, duş alma, giyinme)  çocuktan saklanmamalı, soruları basitçe yanıtlanmalıdır.

Saklanan ya da ötelenen merak soruları ya da davranışları yalana ya da güvenli olmayan ortamlarda öğrenmeye neden olabilir.

Moi Çocuk: Yetişkinlerin ilişkilerine yönelik sorular karşısında nasıl yol izlenmeli?

Birgül Ural Bayoğlu: Çocuklar meraklı oldukları kadar çok iyi gözlem  yaparlar. Birbirine sarılan, öpüşen çiftler hem yaşamda hem ekranda dikkatlerini çeker. Nasıl doğduklarını sorarlar. Dört yaşla başlayan bu  sorular 6-8 yaş arasında daha belirginleşir.

Her dönemde çocuklar kendi aralarında cinsel içerikli deneyimler yaşama çabasında olurlar. Bazıları bunu daha belirgin gösterirken bazı çocuklar düşünce boyutunda yaşarlar. Ünlü kuramcı Piaget’nin somut işlemler dönemi olarak adlandırdığı 7-11 yaş bir bebeğin nasıl oluştuğu ve doğduğunu anlayabilecek  yaşlardır. Öncesinde sevgi bağının, bebeğin anne karnında gelişip büyüdüğünün resimler, filmler ve çevre yaşantılardan açıklanması yeterlidir. Çocuk için önemli olan basit bir açıklamayı duymaktır.

Bu noktada aslında en çok anne babalar konuşmakta zorlanırlar. Kendini rahat hissetmeyen ebeveyn çocuğa doğal bir yaklaşımda bulunamaz, çocuk da konunun konuşulmaması gereken bir durum olduğu inancı geliştirir. İşte tam da bu durumu engellememiz gerekir. Hayatın doğal akışını rahatça konuşabilen ebeveyn çocuğu bilgilendirdiği gibi korumayı da başarmış olacaktır. Yasak ya da ayıpların bu toplumun bireylerini nasıl etkilediğini gazete haberlerinden görmek mümkün…

 

 

 

 

 

 

 

 

Çocuk Gelişimi Uzmanı Birgül Ural Bayoğlu

birgul@moicocuk.com