Ayşe Özay EkmekçiGelişimYazarlar

Maydanozun Faydası

8a35bdd0-0ddc-4a89-9f2d-9125e0b9d93f


Şimdi gelelim maydanozun faydalarına. Çocuk gelişim uzmanı değilim, psikoloji altyapım ise üniversitede aldığım, Social Psychology, ile sınırlı, okuduğum kitapları, 35 yıllık tecrübemi, özel ilgi alanım olmasını bir kenara atıyorum. Tek bir cümle; çocuk evin aynasıdır.

Evde yaşanmayan bir davranışı çocuk öğrenemez. En iyi öğretme yolu ise örnek olmaktır. Benim çocuğumla ilgili olumlu bir davranış gözlemliyorsan, önce beni bir tanımalısın. Evimi, değerlerimi, aile yapımı, anamı-babamı! Herkesin çocuğu kendi hayat akışında tabii ki her şeyin bir numarasıdır, gerçekler ise sosyal yaşam içinde ortaya çıkar.

Çocuk; konuşuyorsa, sorunlarını konuşarak çözmeye çalışıyorsa bunu öğrenmiştir, sohbet ortamı yaratan bir aile tarafından yetiştirilmiştir. Dinlenen çocuk bağırmaz. Çocuğun sesini yükseltmeye ihtiyacı yoktur, çünkü zaten söz sırası onda ise anne ve babası tarafından dinlenir. Her an konuşan hiç susmayan çocuk ise konuşma fırsatını yakalayamayan çocuktur, eline fırsat geçtiği anda bir daha sıra gelmezse endişesi ile her şeyi o an anlatmaya çalışacaktır. Çocuklara sohbet zamanlarımızda söz vermeliyiz, konuşanın sözünü bitirmesi gerektiğini ise örnek olarak öğretebiliriz. Karşısındakini dinlemeyen anne babaların çocukları da dinlemeyi öğrenemez, fırsatı ele geçirdiğinde susmayı da bilemez.

Kuralların farkındaysa, evinde kurallar vardır, bütün aile bireyleri bu kurallara ya saygı gösteriyor ya da benimsemiş ve uyguluyordur. Düzen ve huzur, (ikisini birbirinden ayıramadım bu iki kelime birbirine çok bağlılar) evinde düzeni olan, rutinleri yerine getirilen çocuk huzurludur.

Güven; istekleri zamanında yerine getirilen çocukların hem kendilerine hem etrafına olan güveni artar. Anne baba çocuk çaresizken destek olabiliyor ve ihtiyaçları zamanında yerine getirebiliyorsa, çocuk anneye ve babaya güven duyar, sözleri ona güven verir. Güven duygusu ortadan kalktığında ise anne baba sözünün bir değeri olmayacaktır. 

Uyarı; kuralları ve özgürlük çerçeveleri sağlıklı belirlenmiş çocukların uyarıya ihtiyaçları diğerlerine göre daha az olur. Ancak çocuk sınırlarını bilemiyor, kuralların farkında değil ise toplum içinde çevreyi rahatsız eder, kendisi ise huzursuz olur. Sakinlik, sakin bir evde yetişen çocuktan hırçın olmasını beklemek ancak bir sağlık sorunu sebepli ortaya çıkar. Evde seslerin yükselmediği, aile bireylerinin anlaşabilmek adına sözcükleri kullandığı, sorunlara çözüm odaklı yaklaşan ailelerde çocuk sakin kalmayı öğrenir. Kısaca kurallar sosyal hayatı düzenlediği gibi aile yaşantısını, çocukla iletişimi ve yaşamı da kolaylaştırır, işe kendini ev düzeninizi aile yaşantınızı değerlendirerek başlayın sizin öncelikleriniz nedir? Değerleriniz nelerdir?

Değeri yardımlaşmak olan ailelerin çocukları ise yardım etmenin karşılıksız olduğunu bilirler. Karşılık beklemezler. Yardım ihtiyacının sözle söylenmesine gerek yoktur, çocuk bunu fark eder ve hemen yardım eylemini gerçekleştirir.

Değeri hoşgörü olan ailelerin çocukları kin ve nefret beslemezler.

Değeri sorumluluk olan ailelerde iş paylaşımı olur.

Değeri dürüstlük olan ailelerde, çocuk yalana tanıklık etmez.

Değeri adalet olan ailelerin çocuklarında eşitlik kavramı yerleşir.

Değeri güven olan ailelerde çocuk da anne babaya karşı güven duyar.

Eşinizle beraber çocukların da içinde bulunacağı bir kurallar listesi oluşturun, rutinleri, evin düzenini, iş planını konuşun. Çocuklara onların yönetebileceği sorumluluklar verin. Kuralları koyduktan sonra önce siz uyun örnek olun sonra onlara bir süre hatırlatın. Sizin uymadığınız kurallar bütününe çocuk uymaz.

Çocuk anne babanın aynasıdır.