SağlıkSöyleşi

Grip, nezle, soğuk algınlığı, viral farklarını biliyor musunuz?

Untitled-16

Her dönem duyduğumuz grip, nezle, soğuk algınlığı, viral gibi kelimelerin anlamlarını farklarını hep merak etmişimdir. Bu ay siz sevgili anneler için bu soruları, Ankaralı annelere muayenehanesi ile hizmet veren Prof. Dr. Gülsev Kale yanıtladı.

Moi Çocuk: Soğuk algınlıkları, nezle ve grip hastalıkları, bunların anlamları, belirtileri ve farkları nelerdir?

Prof. Dr. Gülsev Kale: Çocuklarda soğuk algınlığı ve nezle eş anlamlıdır ve aynı klinik tabloyu tanımlar. Solunum yollarının akciğer dışı üst kısmının etkilendiği (Burun narofarinks, farinks, larinks) hastalıklar olduğu için birbiriyle yakın ilişkili üst solunum yolu enfeksiyonu başlığı altında toplanabilirler. Soğuk algınlığı (nezle) ve grip benzer belirtiler gösterdiği için çoğu kez birbiriyle karıştırılabilmektedir. Her ikisinin de etkeni virüslerdir. Hastalığın oluşumunda soğuk hava ve üşütmenin doğrudan rolü yoktur. O halde bu hastalıklar neden kış mevsiminde daha sık görülmekte ve salgınlar yapabilmektedir? Etken virüslerin insandan insana yayılımı çok hızlıdır. Kış mevsimi boyunca kapalı, sık havalandırılamayan mekanlarda (kreş, okul, toplu taşıma araçları, AVM’ler vs) yaşam bulaşmayı kolaylaştıran önemli bir faktördür. Soğuk algınlığına (nezle) neden olan virüsler Rhinovirüslerdir ve yüzden fazla türü tanımlanmıştır.

Bu virüsleri taşıyan hastaların hapşırma, öksürme sırasında havaya yaydıkları damlacıkların solunum ile sağlıklı kişilere geçer. Özellikle çocuklarda virüse bulaşmış eşyalara temas ve ağıza götürülmesi de önemli bir bulaşım yoludur. Hastalık belirtileri şunlardır:

• Burun akıntısı

• Burun akıntısı

• Boğazda yanma (kaşıntı hissi)

• Öksürük• Ses kısıklığı• Hapşırma

• Hafif şiddette ateş (37.8-38.5)

• Baş ağrısı

• Nadir olarak karın ağrısı

Sık görülür ve şiddeti azalarak 7-14 gün sürebilir. Genelde iyi seyirli olmakla birlikte vücut direncindeki azalma nedeniyle ikincil bakterel enfeksiyonlarla hastalığın gidişi değişebilir. Bu durumda tanı ve tedavi için çocuk hekimine başvurulması gerekir. İlk belirti kaşıntılı boğaz ağrısıdır. Ateş başlangıçta yoktur veya hafif yükselebilir. Yaş küçüldükçe ateş daha belirginleşir. Takiben burnunda tıkanma, akıntı, hapşırma ve öksürük tabloya eklenir. koku tat duyusunda azalma, kulaklarda basınç hissi, ses değişikliği ortaya çıkabilir.

Grip ise ateş, öksürük, baş ağrısı, halsizlik ve kas ağrıları ile seyreder. Akut viral bir hastalıktır. Grip etken olan virüslerin tipine bağlı olarak ülkeler ve kıtalar arası salgın yapabilme özelliğine sahip alt solunum yollarını (akciğer ve küçük hava yolları) tutabilen bu nedenle ciddi akciğer hastalıklarına yol açabilen bulaşıcı bir hastalıktır. Grip ve soğuk algınlığı (nezle) bulaşma şekli ve belirtiler yönünden benzerlik gösterse de grip de baş kas ağrıları ve ateş daha belirgindir. Hastada yorgunluk halsizlik gözlenir. Grip ve soğuk algınlığı (nezle) arasındaki farkları özetlemek gerekirse;

Moi Çocuk: Bazı gribal durumlarda, çocukların burun akıntısı, öksürük gibi haller hastalığın ilaçla müdahale ile kontrol altına alındığı zamanlarda dahi hala görülebilen belirtileridir. Bu gibi durumlarla ilgili, geçmeyen öksürük, bitmeyen burun akıntısı vs. neler önerirsiniz?

Prof. Dr. Gülsev Kale: Bazı durumlarda çocukların burun akıntısı öksürük gibi halleri hastalığın ilaçla müdahale ile kontrol altına alındığı zamanlarda dahi hala görülebilen belirtilerdir. Bitmeyen burun akıntısı ve öksürük bazen birlikte bazen ayrı belirtiler olarak kronikleşebilir. Viral enfeksiyonların solunum yollarının mukozasında (örtücü epitel) yaptığı harabiyetin onarımı ve yenilenmesi araya başka bakteriel ajanların girmediği takdirde bile 3 hafta sürebilmektedir. Virüslerin neden olduğu hasarlı dokuya kolaylıkla yerleşen bakteriler, ikincil enfeksiyonlara yol açmakta bunun sonucunda bulgular tekrar alevlenebilmektedir. Bir diğer önemli neden, virüsle başlayan enflamatuar sürecin atopik (allerjik) bünyeli çocuklarda alerjik reaksiyonları tetikleyerek öksürük ve burun akıntısını kronik geçmeyen bulgu haline getirmesidir. Bu özel durumlarda hasta çocuk uzman hekimlerce değerlendirilip izlenmelidir.

Moi Çocuk: Gribal hastalıklarda, ateş kaç dereceden sonra tehlikeli ve müdahale gerektirmektedir? Piyasada bulunan ateş düşürücü ilaçların kullanımıyla ilgili yan etkiler mevcut mudur?

Prof. Dr. Gülsev Kale: Sebebi ne olursa olsun özellikle 4 yaş altı ve ailede ateşle gelen nöbet hikayesi olan çocuklarda 38 derecenin üstü ateşin düşürülmesi gerekir. Ateş düşürücü ilaçların yanında ılık su banyosu, vücuda ılık havlu tatbiki zararsız önlemlerdir. Ancak grip düşünülen vakalarda aspirin ateş düşürücü olarak önerilmez. Çünkü bazı vakalarda akut karaciğer yağlanması olarak bilinen ve organ yetmezliği ile kötü sonuçlara yol açan “reye sendromu” na sebep olabilmektedir.

Moi Çocuk: Gribal enfeksiyonlarda bulaşıcılığın azaltılması adına neler önerebilirsiniz? Bulaşma evresi hastalığın hangi döneminde başlar ve biter?

Prof. Dr. Gülsev Kale: Grip ve soğuk algınlığına neden olan virüsler hasta kişinin öksürmesi ve hapşırması ile ortaya çıkan damlacıklar yolu ile yayılır. Korunmak için öksürme hapşırma sırasında yüzün kolun içine kapatılması veya mendille kapatılıp mendilin hemen çöpe atılması gerekir. Ellerin sık yıkanmasına, göze, buruna, ağıza götürülmemesine özen gösterilmelidir. Çünkü bu bölgeler mikropların vücuda giriş kapılarıdır. Telefon, klavye, oyuncak, okul gereçleri gibi ortak kullanım yüzeyleri sık sık silinmeli temizlenmeli dezenfekte edilmelidir. Salgın dönemlerinde kalabalıktan (sinema, AVM vs) uzak durulması doğru ve dengeli beslenmeli, mümkünse grip aşısı olunmalıdır.