GelişimSöyleşi

Pedagog ve Klinik Psikolog Sevil Yavuz ile ebeveynliğe dair…

Sevil Yavuz 2

Moi: Sevil hanım merhabalar, sizi biraz tanıyabilir miyiz?

Sevil Yavuz: Ben çocuk ve ailelerle çalışma konusunda mutfakta yetişmiş biriyim. Liseden itibaren bu alanda eğitimler aldım. Boğaziçi üniversitesinde bölüm 5. si olarak iki alandan mezun oldum. Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik, Okul Öncesi Eğitim. Daha sonra Londra’da eğitim aldım. Arkasından  Psikoloji alanında Yüksek Lisans eğitimimi tamamladım. Şuan Klinik Psikoloji Doktora eğitimime devam ediyorum. Çocuklarla ve aileleriyle yaklaşık 18 senedir çalışıyorum. Bunun dışında markalara çocuk ve aile ile ilgili projelerinde danışmanlık yapıyor, TV Programlarında ve Basında demeç veriyor ve köşe yazıyorum. Aynı zamanda akademisyen olarak üniversitede ders veriyorum. Yaklaşık 9 senedir Emirgan’daki kliniğimde aileler ve çocuklarla çalışmaya devam ediyorum.

Moi: Kendi web sitenizden (www.sevilyavuz.com) de ebeveynler için makaleler yayınlıyor görüşler bildiriyorsunuz, hatta soru cevap kısmında anne-babaların çocuklarıyla ilgili sorunlarına tavsiye niteliğinde destek sağlıyorsunuz. Bu çok güzel bir şey, online destek için bile bir beklenti içinde bulunan insanların bulunduğu bu dönemde, verdiğiniz destek sizi mutlu ediyor olmalı.

Sevil Yavuz: Aslında kesinlikle online destek çocuk psikolojisinde doğru bir yaklaşım değil.  Yani çocuğu görmeden anne babanın anlattıklarıyla çocuğu değerlendirip tanı koymak mümkün değil.  Yetişkinlerde acil durumlarda ücretli online terapi hizmeti sunulmakta ama genelde terapi seanslarını takip amaçlı oluyor.  Çocuklarda böyle bir şey mümkün değil. Fakat bazı özel durumlarda uzman kliniğinde takip ediyorsa ve acil bir durum hakkında soru soracaksa sanal olarak sorular cevaplanabilir.

Yine de böyle durumda bile sağlıklı bir yöntem değildir.  Bu nedenle ben sanal danışmanlık hizmeti sunmadığımı belirtiyorum. Sadece anne babalara destek olmak için genel konularda sorularını yanıtlayarak rehberlik etmeye çalışıyorum. Fakat soruların tümünde birçok problemden bahsedildiği için bir soruyla çözüme ulaşılamıyor ve destek alın diyerek sorularını yanıtlıyorum. Yine anne babaları genel konularda bilgilendirmek için Milliyet.com.tr de, PembeNar ve Milliyet Gazetesi Cadde ekinde yazıyorum.

Moi: Anne babalara yazdığınız kitabınız “Sihirli Öneriler” den bahsedelim. İçinde gerçekten bizler için sihirli önerileriniz mi var?

Sevil Yavuz: Ben bu kitapla anne babanın kendi içindeki çocuğa seslenmek istedim. O kadar fazla akademik bilgiye boğulmuş, anlaşılması zor, konuların dağınık olduğu bilimsel kitaplar var ki ben bile okurken sıkılıyorum. Ben de anne babaların daha rahat anlayacağı basit bir dil ile eğlenceli bir kitap yaratmak istedim. Kitaptaki konuya uygun özel çizimler yapıldı.  Kısa sözler ve hatırlatmalarla anne babaların rahatlıkla okuyacağı bir kitap çıktı ortaya. İçeriğine gelince her çocuk ve her aile özel olduğu için tavsiye vermeyi pek uygun bulmuyorum. Fakat genel önemli hatalar var onlar konusunda bilinçlenmeleri çocukları ile iletişimlerinde sihir etkisi yaratacağı için sihirli öneriler ismi çıktı.

Moi: Birkaç örnek verebilir misiniz?

Sevil Yavuz: Sihirli öneriler derken çok basit ve pratik önerilerin çocuklarıyla iletişimde sihir etkisi yaratması amacımız aslında. Örneğin, çocuğa anneciğim babacığım, aşkım şeklinde ifadenin çocukları olumsuz etkileyeceği, çocukların cinsel organın espri konusu yapılması, anaokulu doğru başlama yaşı gibi kitap birçok konuda anne babalara tavsiyeleri içeriyor.

Moi: Kitabınızın tanıtım yazısında çok doğru bir tespit var; “Teknolojinin hayatımıza büyük bir yoğunlukla girdiği, nüfusun büyük çoğunluğunun kalabalık şehir hayatında yaşadığı günümüz dünyasında anne babaları bekleyen fırsatlar olduğu kadar tehditler de artıyor.” Bu tehditleri fırsata dönüştürmek mümkün mü?

Sevil Yavuz: Aslında bu tehditler içinde çocuğumuzun doğal gelişimini kısıtlanmadan nasıl gerçekleştirebiliriz bunu düşünebiliriz.  Teknolojinin faydası internet ve bilgisayarla bilgiye rahat ulaşmak.  Elbette internetle bilgiye rahat ulaşmak bir ayrıcalık ama bunun dışında bilgisayarla çocuğun hangi gelişimi geliştirebiliriz ki. Çocuğun gerçek arkadaşlarını ve açık hava da oyun oynamanın faydasını bilgisayar oyunları ya da bilgisayarın eğitici oyunları sağlayabilir mi? Çocuklar zamanlarının büyük çoğunluğunu kapalı alanlarda ve teknolojiye maruz kalarak geçiriyorlar. Bu durumda birçok problemi beraberinde getiriyor.

Moi: Bilgi kirliliğinin çok olduğu bu dönemde, bir ebeveyn internete herhangi bir sorununu yazdığında bir sürü bilgiye ulaşıyor, bu bilgiler içinden doğru bilgiyi nasıl ayırt edecek?

Sevil Yavuz: Maalesef bilgi kirliliğini ayrıt etmesi çok zordur.  Örnek çocuğunda gelişim geriliği mi var yoksa otizm mi bunu anlamak için okudukları yazılar anne babayı çok telaşlandırıyor. Aslında durum basit bir gelişim geriliğiyken anne baba çocuğu otizm diye korkuyor. Böyle önemli konularda uzman desteği almaları ve güvendikleri uzmanın yazılarını okuyabilirler.

Moi: Anne babalara gelecekte yetiştirebilecekleri farkındalığı yüksek bireyler için anahtar kelime nedir?

Sevil Yavuz: Kendini gerçekleştirme, kendi olma, mutlu olma, öz güven. Anne baba çocuklarına kendilerinin kopyası olmasını istemek yerine kendi olmalarına ve kendi potansiyelini geliştirmelerine fırsat vermelidir.

Moi: Dışarıya çıktığınız andan itibaren etrafımızda istediği alınmayınca kendini yerlere atan, anne babalarına vuran çocuklar ve iletişim kurmakta zorluk çeken ebeveynler görüyoruz. Bunun en büyük sebebi nedir?

Sevil Yavuz: Bu durum aslında iki taraflıdır. Çocuk anne babaya ulaşamıyor hırçınlık yapıyor, hırçınlık yapan çocukla anne baba kaliteli zaman geçiremiyor ve yıpranıyor. Ama düzelme noktası tabi ki anne babadan başlıyor. Çocuklarıyla iletişimlerini tekrar yapılandırmalı ve çocuklarıyla kaliteli zaman geçirmelidirler. AVM’lerdeki geçirilen vakit kaliteli bir zaman değildir. AVM’lerde baş başa kalıp oyun oynayamazlar. Anne babanın ayrıca çocuğuna sağlıklı bir şekilde sınırları nasıl koyacağını da öğretmesi gerekir.

Moi: Peki bu durumu değiştirmek çocuk ve ebeveyn için her dönem mümkün müdür?

Sevil Yavuz: Çocuğun yaşı küçükse her şey daha hızlı değişir. Fakat yaşı büyükse biraz daha sabırlı olmak ve daha fazla zaman vermek gerekir.

Moi: Anne babalara “Sihirli Öneriler” kitabımıalmanızı öneriyorum, çünkü gerçekten kitap bilgilerinden çok daha fazla kültürümüze özel yapılan hatalı davranışları bulacak ve bunların çözümlerini fark ederek çocuklarınızla iletişiminizi düzelteceksiniz. Kitapta çocuğun büyümesinde bilinmesi gereken 6 ayrı kitap gibi 6 ayrı konu ve alt başlıkları var. Tam bir ebeveyn başucu kitabı.